صراط و سبیل

به نام خدا
روز پنجشنبه سوم اسفند ماه توفیق نصیب بنده شد تا بتوانم به جلسات دنباله دار دکتر کدیور در حسینیه ارشاد بروم. این بار در یکی از سالنهای دیگر حسینیه رفتم که برایم تازگی داشت. مثل همیشه کلاسها به موقع شروع شده بود ومن هم متاسفانه دقایقی دیر رسیدم. عنوان این سری از کلاسهای دکتر کدیور قرآن و انسان معاصر است که تقریبا هر دو هفته یک بار با همکاری حسینیه ارشاد تشکیل میشود. در زیر خلاصه ای از درس ایشان در آن روز را بیان میکنم
در قرآن دو کلمۀ صراط و سبیل به معنی راه آمده اند . اما از لحاظ آماری صراط در اکثر آیاتی که به هدایت مربوط میشوند به صورت مفرد آمده اما سبیل در اکثر نقاط به صورت جمع آمده. سپس با بررسی آیات متفاوت به این نتیجه میرسیم که برای رسیدن به خداوند در این دنیا راههای زیادی وجود دارد که همان تعبیر سبیل است ، اما در بین این راهها یک راه مطمئن و یک شاهراه وجود دارد که این راه همان صراط مستقیم است و آن سبیلهای متعدد همه انسانرا به سمت این شاهراه میکشانند.
امروزه اگر از پیروان و سران اکثر ادیان الهی سوال کنی که کدام دین بر حق است و پیروان آن سعادتمندند ، بی شک دین خود را بر حق دانسته و پیروان دینهای دیگر را هدایت شده نمیدانند. در قرآن تمام این نظریات نفی شده و شرایط ورود به هدایت الهی را سه چیز بیان میکند:
۱- ایمان به خدا
۲- ایمان به روز قیامت
۳- عمل صالح
همانطور که در بالامشاهده میکنید دو شرط اول در تمام ادیان الهی( به واژۀ الهی تاکید میکنم و نیز تاکید میکنم که منظور ادیان بعد از ابراهیم خلیل الله است که در قرآن نیز ، آنها ذکر شده اند) بوده و تفاوتها را باید در عمل صالح جستجو کرد. عمل صالح نیز در بعد اخلاقی مطلق بوده و مثلا در همۀ ادیان الهی دروغ گفتن فعلی غیر اخلاقی است. پس تنها در این میان میمانند یک سری اعمال و عبادات مانند نماز و روزه و … که در ادیان متفاوت بشکلهای مختلف وجود دارند و ما بر این عقیده ایم که بهترین نوع اعمال و عبادات مخصوص دین اسلام میباشند، اما در اینکه ادیان الهی دیگر نیز عبادات مخصوص خودشان را درا میباشند شکی نیست.
در انتهای جلسه نیز که به سوالات پرداخته شد، از دکتر کدیور دربارۀ نظر ایشان دربارۀ پلورالیزم و انحصارگرایی دینی سوال شد. ایشان با توجه به قبول کردن نسبی پلورالیزم و تشکر از دکتر سروش که بنیانگذار این اندیشه در ایران بوده اند خودشان را شمولگرا خواندند.
امیدوارم در آینده بیشتر بتوانم در این مورد صحبت کنم