سرمایه و سرمایه دار

یکی از مفاهیمی که از کودکی به ما آموزش داده می‌شود مفهموم سرمایه است. آنچه در کودکی و جامعه ‌می‌آموزیم تنها یک وجه از سرمایه و آنهم سرمایه مالی است. یکی از مواردی که در آدمی احساس امنیت ایجاد می‌کند میزان سرمایه‌ایست که یک نفر در اختیار دارد و کاهش یا افزایش این سرمایه باعث تزلزل در احساس امنیت فرد می‌شود.

چند روز پیش در خلال یکی از کارهایی که انجام می‌دادیم با آدم‌های جالبی مواجه شدیم. آدم‌هایی که زندگی‌ای سراسر تنش و اضطراب داشتند و علت اصلی آن هم نوع کارشان بود که به نوعی کارچاق کن بودند. بابت سرعت دهی به برخی امور، وجهی را دریافت می‌کردند که خیلی قانونی نبود :). وقتی به زندگی این افراد نگاه کردم و با خودم مقایسه کردم، حس کردم که هیچگاه علاقه‌مند نیستم که کاری شبیه آنها داشته باشم. وقتی به علت انتخاب این شغل توسط این افراد فکر کردم متوجه شدم که شاید چاره‌ای نداشته باشند و دلیل اصلی آن به سرمایه ‌‌در اختیار این افراد بر می‌گردد.

با نگاهی به مفهوم سرمایه می‌توان گفت که اگر فعالیت‌های روزانه‌مان را بعنوان یک کارخانه نگاه کنیم. ورودی این کارخانه سرمایه است و خروجی آن هم سرمایه . که می‌تواند به جمع سرمایه‌های ما بیافزاید یا از آن بکاهد. از نگاه من سرمایه را می‌توان به چند بخش تقسیم کرد: ۱. سلامتی ( سرمایه‌های جسمانی و روانی) ۲.دانش و مهارت ۳. ارتباطات ( مقبولیت اجتماعی) ۴. پول. اگر ما به سرمایه با این دسته‌بندیها نگاه کنیم متوجه می‌شویم که سهل الوصول‌ترین سرمایه از نگاه من پول است که متاسفانه ضریب تبدیل شدن آن به دیگر سرمایه‌ها بسیار مشکل است. مثلا شما به راحتی نمی‌توانید پول را به سلامتی تبدیل کنید اما برعکس این موضوع کاملا صادق است.

حال وقتی برگردیم به موضوع این دوستان کارچاق‌کن متوجه می‌شویم که این نوع افراد با توجه به سرمایه‌های در اختیارشان شاید چاره‌ای جر انتخاب این شغل پراسترس و البته با بازدهی بالای مالی نداشته باشند. حالا همین شغل را مقایسه کنید با یک فرد علمی که از سرمایه دانش خود استفاده می‌کند. مسلما این فرد به لحاظ سلامتی در نقطه بسیار مساعدتری از یک کارچاق‌کن قرار دارد. اگر برگردیم به موضوع اول یعنی باور غالب در مورد سرمایه که همان پول است متوجه می‌شویم که همین فرد علمی احتمالا از وضعیت زندگی خود ناراضی باشد چون خود را یک فرد صاحب سرمایه نمی‌داند.

بنظرم بهتر است دیدگاه خود را در مورد سرمایه و سرمایه‌داری اصلاح کنیم و این اصلاحات را در عمل به اجرا در بیاوریم تا کودکان ما نیز این باورها را بیاموزند.

ببخشید اگر شاید متن کمی گنگ باشد.

چه کنیم. بضاعت ما همین است.

جالب اینکه داشتم برای این پست دنبال یک عکس مناسب می‌گشتم و در گوگل سرچ کردم سرمایه. تمامی تصاویری که با جست و جوی این واژه به دست می‌دهد عکسهایی با مضمون پول و سکه است. و این همان باور عمومی است.

زخم زندگی

چند صباحیست که مقداری پول بصورت نقد در حساب بانکی من راکد مانده و نمی‌دانم که باید با آن چه کنم. هر روز که نه ولی شاید یک روز در میان نقشه‌هایی غالبا تکراری برای آن می‌کشم و این نقشه کشیدن‌ها زمانی شدیدتر شد که اوضاع نابسامان اقتصادی باعث شده که هر روز ارزش آن کاسته شود و حالا غصه بی‌هدفی همراه شده با حسرت زمان از دست رفته و مال بر باد رفته و قص علی هدا.


***چند روز پیش میان حرفهای بی حاصل و باری به هر جهت روزانه ناگهان دوستی به من گفت که فلان پول را باید بزنیم به زخم‌های زندگی. زخم‌های زندگی! او این کلمه را از روی عادت گفته بود اما این کلمه این بار اثری متفاوت در ذهن من داشت و منشا این سوال شد که زخم زندگی من چیست؟ بعد با خودم گفتم که زخم زندگی او چیست؟ اولین چیزی که از زخم زندگی او به ذهنم رسید بدهی‌ای بود که با ثبت نام ماشینی در آینده برای خودش ایجاد کرده. به خودم لرزیدم.


***امروز صبح که با ماشین به محل کار می‌رفتم پسر بچه‌ی شاید ۶ یا ۷ ساله‌ای پشت چراغ کنار پنجره ماشین سمت شاگرد ایستاد. موهایش را ماشین کرده بود. چهره‌اش سیاه سوخته و کاملا کثبف بود. نگاهی با شک و تردید به من کرد و گفت مسقتیم. پنجره را دادم پایین گفتم چی؟ گفت مستقیم. الغدیر. با خودم فکر کردم که سنش کم است. آسیبی به من نمی‌زند. گفتم سوار شو. دکمه باز شدن قفل‌ها را زدم اما دستگیره را کشیده بود و در باز نشد. چند بار این اتفاق افتاد. نتوانست در را باز کند. چراغ سبز شد و ما همچنان در تلاش بودیم. نگاه کردم دیدم ماشینی پشت سرمان است و ایستاده. گفتم دستگیره را رها کن. عقب رفت. بعد دوباره دکمه را زدم و در باز شد و توانست سوار شود. ماشین پشت سر حتی یک بوق هم نزد و به گمانم داشت نگاه می‌کرد که ما چه می‌کنیم. راه افتادیم. شلوار خانگی داشت. دستهایش سیاه بود. دمپایی سبز بر پا. روی پاهایش کثیفی موج می‌زد. وقتی پرسیدم که مدرسه می‌روی گفت الان که تعطیل است. گفتم یعنی قبل میرفتی و گفت آره قبلا می رفتم اما حالا نه و بعد فهمیدم که سواد خواندن و نوشتن ندارد. اسمش محمد بود و گفت ۴ تا بچه هستند و پدرش استابنا هست و در میدان مشتاق توی بازار افغانی‌ها زندگی می‌کنند وقتی پرسیدم سر میدان چقدر پول جمع می‌کنی هر روز گفت نمی‌دونم، نمیشمرم. خیلی سعی کردم باهاش صمیمی باشم اما نگاهش عجیب بود. پا نمی‌داد. یا جواب نمیداد یا خیلی خلاصه. الان که فکر می‌کنم با خودم می‌گویم کاش یک عکس از چهره‌اش گرفته بودم.


****امروز دوشنبه است. به خانه می‌رسم. غذا آماده است. خانه اندکی گرم است که آنهم به خاطر روشن نبودن کولریست که قرار بود سرویسش کنم. بیرون باد و خاک است. دخترم توی گهواره خوابیده و با گوشی آیفون فیلم نگاه می‌کند. اندکی دلبری و اندکی غر. برنامه امروز ما این است که هنگام ناهار قسمت جدید شهرزاد را نگاه می‌کنیم و بعد من قسمت جدید سریال وست‌ورلد.


**امروز صبح بابا قبل از طلوع آفتاب برای پیاده‌روی بیرون رفت. توی پارک بوده که دیده خانواده‌ای شامل مرد و زن و دخترشان توی پارک هستند. بابا که خیلی دوست داشته سر از کارشون در بیاره علی رغم برنامه همیشگی خودش رو با وسایل ورزشی سرگرم میکنه تا اینکه پدر خانواده به طرف بابا میاد و میگه مسئول پارک کی میاد. بابا هم نمی‌دونسته و آقا میره آن طرف‌تر میشینه. بابا دیگه بهشون نزدیک میشه و می‌پرسه که چه کار دارین با مسئول پارک و سر صحبت باز میشه. خانواده از بندرعباس اومده بودن برای درمان دختر ۶ ساله‌شان که باید هر دو روز یکبار دیالیز میشده. کلیه‌هایش رشد نمی‌کردند و برای رفتن به بیمارستان بیماری‌های خاص آمده بودند و برای این دنبال مسئول پارک می‌گشتند که میخواسنتد به دستشویی بروند. بابا آنها را بخانه آورده بود و هر چه اصرار کرده بود بمانند قبول نکرده بودند و رفته بودند.


***

زخم زندگی من چیست؟

من نیاز به بک زخم زندگی دارم.